Khi triển khai một campaign cross-border (xuyên biên giới), rủi ro dễ thấy từ phía khách hàng thường là khoản tiền đã chuyển, lô sản phẩm đã gửi hoặc nội dung chưa được giao. Nhưng ở phía creator, rủi ro không dừng ở một giao dịch. Tên, tài khoản nhận tiền và nội dung của họ nằm lại trong hồ sơ tại chính quốc gia nơi họ sinh sống.

Creator còn phải tự hỏi sản phẩm có được phép bán tại thị trường của mình hay không, thông tin nào được phép nói, hàng mẫu được nhập theo cách nào và khoản thu nhập sẽ được chứng minh ra sao nếu cơ quan thuế yêu cầu. Khách hàng vẫn có rủi ro về thương hiệu và pháp lý, nhưng người xuất hiện công khai trước người tiêu dùng địa phương thường là creator.

Từ góc nhìn vận hành của IMVN, câu hỏi nên chốt trước khi nói đến phí là: ai ký, ai trả tiền, ai nhận tiền và ai có trách nhiệm cấp chứng từ?

Bối cảnh thông tin: Bài viết được xây dựng theo quy định và tài liệu có thể kiểm tra đến ngày 31/05/2025. Các tỷ lệ dưới đây giúp nhận diện đường thanh toán và hồ sơ cần có, không thay thế tư vấn thuế hoặc pháp lý cho một hợp đồng cụ thể.

Khoản tiền là phần dễ thấy nhất của một booking xuyên biên giới

Một công ty nước ngoài có thể mất tiền đặt cọc hoặc một lô sản phẩm nếu creator không thực hiện đúng cam kết. Creator lại có thể đối mặt với nhiều lớp trách nhiệm hơn: thu nhập không có chứng từ phù hợp, sản phẩm chưa được phép lưu hành, nội dung có thông tin quảng cáo vượt quá hồ sơ nhãn hàng cung cấp, hoặc một khoản thanh toán bị treo sau khi bài đã đăng.

Điều này đặc biệt rõ khi chiến dịch được chốt nhanh qua tin nhắn. Creator nhận một brief, địa chỉ gửi hàng và ảnh chụp màn hình chuyển tiền, nhưng không biết pháp nhân nào đang thuê mình. Đến lúc cần invoice, chứng từ khấu trừ hoặc xác nhận nguồn tiền, người gửi email và người đứng tên chuyển khoản có thể là hai đơn vị khác nhau.

Vì vậy, bảo vệ creator không phải là thêm một câu “creator tự chịu mọi loại thuế” vào hợp đồng. Một hồ sơ tốt phải giúp cả hai bên trả lời được ba việc:

  1. Khoản phí ghi trong hợp đồng là số tiền trước thuế hay số tiền thực nhận?
  2. Bên trả có nghĩa vụ khấu trừ tại nước của creator hay không?
  3. Nếu không có bên trả tiền tại địa phương, creator sẽ dùng tài liệu nào để tự khai thu nhập?

Trước khi bàn thuế, xác định ai trả và ai nhận

Bài này dùng một tình huống chung: creator là cá nhân cư trú tại nước sở tại, làm việc độc lập và không phải nhân viên. Nếu người nhận tiền là công ty quản lý, MCN, hộ/cá nhân kinh doanh; hợp đồng có phí bản quyền; hoặc công ty nước ngoài có hiện diện tại địa phương, cách xử lý có thể khác.

Đường thanh toán Việc thường xảy ra Điểm creator cần giữ
Công ty nước ngoài trả thẳng creator Khi công ty không phải bên khấu trừ tại nước của creator, creator thường nhận tổng phí rồi tự ghi nhận, kê khai và nộp thuế theo luật địa phương Hợp đồng, invoice hoặc đề nghị thanh toán hợp lệ, xác nhận giao việc, chứng từ ngân hàng/PayPal và thông tin pháp nhân trả tiền
Công ty nước ngoài thanh toán qua doanh nghiệp địa phương Doanh nghiệp tại thị trường ký hoặc nhận ngân sách, sau đó trả creator và thực hiện phần khấu trừ thuộc trách nhiệm của bên trả tiền tại địa phương Hợp đồng địa phương, bảng tính phí trước thuế–khấu trừ–thực nhận, chứng từ khấu trừ và bằng chứng thanh toán

Trong cả hai đường, không nên tự giữ lại một tỷ lệ rồi gọi đó là “thuế”. Nếu bên trả đã khấu trừ, họ phải có căn cứ và cấp chứng từ tương ứng. Nếu không có nghĩa vụ khấu trừ, hợp đồng cần nói rõ creator nhận phí trước thuế và tự thực hiện nghĩa vụ của mình, đồng thời bảo lưu mọi trường hợp pháp luật bắt buộc bên trả phải khấu trừ.

Nếu đội ngũ của bạn đang cân nhắc cấu trúc phù hợp, bài chọn ký trực tiếp hay qua agency địa phương giải thích sự khác nhau ở cấp độ vận hành.

Bảng thanh toán tại 5 thị trường vào tháng 5/2025

Các tỷ lệ trong bảng là khoản khấu trừ tại thời điểm trả tiền trong tình huống đủ điều kiện, không mặc nhiên là thuế thu nhập cá nhân cuối năm. “Công ty nước ngoài trả thẳng” dưới đây giả định công ty không có pháp nhân hoặc cơ sở thường trú tại nước của creator và không phải bên khấu trừ theo luật địa phương.

Thị trường Doanh nghiệp địa phương trả cá nhân Công ty nước ngoài trả thẳng Chứng từ creator và dự án nên có
Việt Nam Với cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký dưới ba tháng, khoản thù lao từ 2 triệu đồng/lần thuộc diện áp dụng bị khấu trừ 10% trước khi trả Creator nhận phí theo hợp đồng và tự xử lý phần kê khai áp dụng; công ty nước ngoài không nên tự giữ 10% nếu không có nghĩa vụ khấu trừ tại Việt Nam Hợp đồng, thông tin thuế, chứng từ khấu trừ TNCN, bằng chứng thanh toán và bản sao giấy phép/đăng ký sản phẩm áp dụng tại Việt Nam
Thái Lan Hướng dẫn của Revenue Department nêu 3% cho phí dịch vụ/nghề nghiệp, 2% cho phí quảng cáo và 5% cho thù lao người biểu diễn cư trú Creator ghi nhận khoản thu nhập nhận từ nước ngoài và đưa vào hồ sơ PIT phù hợp Withholding Tax Certificate, invoice/receipt, bằng chứng nhận tiền và giấy phép/đăng ký sản phẩm được cơ quan Thái Lan chấp thuận
Indonesia Với cá nhân thuộc nhóm bukan pegawai, PPh 21 được tính theo 50% tổng phí × biểu thuế Điều 17 Creator ghi nhận thu nhập và khai trong SPT phù hợp; không có Bukti Potong nội địa nếu không có bên khấu trừ tại Indonesia NIK/NPWP, Bukti Potong PPh 21, invoice, chứng từ thanh toán và hồ sơ sản phẩm có hiệu lực tại Indonesia
Philippines Phí nghề nghiệp, quảng bá hoặc talent fee trả cho cá nhân thường chịu EWT 5% nếu tổng thu nhập (gross income) năm không quá PHP 3 triệu; 10% nếu vượt mức hoặc đã đăng ký VAT Creator tự đăng ký, lập invoice, khai và nộp thuế; cần giữ hồ sơ của khách hàng nước ngoài và khoản tiền nhận được Certificate of Registration, invoice, BIR Form 2307, bằng chứng thanh toán và giấy phép/đăng ký sản phẩm áp dụng tại Philippines
Hàn Quốc Thu nhập kinh doanh từ dịch vụ cá nhân thuộc diện thường bị khấu trừ 3,3%, gồm 3% thuế thu nhập và 0,3% thuế thu nhập địa phương Creator ghi nhận doanh thu ngoại tệ nhận trực tiếp và thực hiện khai thu nhập tổng hợp phù hợp Thông tin đăng ký kinh doanh, chứng từ khấu trừ/payment statement, chứng từ nhận tiền và hồ sơ sản phẩm áp dụng tại Hàn Quốc

Cùng một khoản phí có thể tạo ra năm con số thực nhận khác nhau. Ví dụ, 20 triệu đồng tại Việt Nam có thể bị khấu trừ 2 triệu và creator nhận 18 triệu. Với 100.000 THB được phân loại là phí dịch vụ tại Thái Lan, số khấu trừ là 3.000 THB. Với 100 triệu IDR tại Indonesia, kết quả 2,5 triệu IDR chỉ đúng khi cơ sở tính thuế 50 triệu IDR nằm trọn trong bậc 5%. Tại Philippines, 100.000 PHP có thể còn 95.000 hoặc 90.000 PHP tùy hồ sơ. Tại Hàn Quốc, 10 triệu KRW thuộc diện 3,3% còn 9,67 triệu KRW.

Điểm quan trọng không phải là nhớ năm phép tính. Đó là không lấy kết quả của một nước hoặc một creator cũ để áp cho booking mới.

Việt Nam: không có lịch kiểm tra creator cố định 2–3 năm

Trong thực tế, nhiều creator chỉ chú ý đến thuế khi được yêu cầu giải trình một khoản thu nhập cũ. Từ đó dễ xuất hiện cách nói rằng cơ quan thuế “cứ 2–3 năm kiểm tra một lần”. Chúng tôi chưa tìm thấy quy định nào ấn định chu kỳ như vậy cho creator. Hướng dẫn của cơ quan thuế nói đến việc kiểm tra, thanh tra theo nguyên tắc quản lý rủi ro, không phải một lịch cố định cho mọi cá nhân.

Điều creator cần quan tâm là hồ sơ của một booking có thể được hỏi lại sau khi chiến dịch đã kết thúc khá lâu. Vào tháng 5/2025, mốc cần dùng cho tình huống tổ chức trả thù lao cho cá nhân cư trú không có hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dưới ba tháng vẫn là 2 triệu đồng/lần và khấu trừ 10%, theo Thông tư 111/2013/TT-BTC và Văn bản hợp nhất 02/VBHN-BTC.

Một creator nhận tiền từ nước ngoài nên giữ cùng một thư mục cho mỗi chiến dịch:

  • hợp đồng và phạm vi công việc;
  • tên, địa chỉ và mã đăng ký của đơn vị trả tiền;
  • chứng từ ngân hàng hoặc PayPal thể hiện số tiền, loại tiền và ngày nhận;
  • invoice, đề nghị thanh toán hoặc biên nhận phù hợp với tư cách của creator;
  • email duyệt nội dung và bằng chứng bài đã đăng;
  • tài liệu về hàng mẫu, giá trị hàng và việc hoàn trả nếu có;
  • chứng từ khấu trừ nếu khoản tiền đi qua doanh nghiệp tại Việt Nam.

Điều khoản “creator tự chịu thuế” có thể phân chia trách nhiệm giữa hai bên, nhưng không thay thế tài liệu chứng minh nguồn thu và cũng không xóa nghĩa vụ bắt buộc của bên trả tiền nếu pháp luật yêu cầu họ khấu trừ.

Philippines: creator phải chủ động với đăng ký, invoice và việc khai thuế

Philippines là ví dụ rõ về phần việc còn lại sau khi creator nhận đủ tiền. BIR Revenue Memorandum Circular 97-2021 xem social media influencer là người có nghĩa vụ đăng ký, lưu sổ sách, khai và nộp thuế; đồng thời thực hiện withholding khi chính họ rơi vào trường hợp phải khấu trừ.

Văn bản này còn nói sản phẩm miễn phí nhận để đổi lấy việc quảng bá phải được ghi nhận theo giá trị thị trường. Vì vậy, một chiến dịch “không trả tiền, chỉ tặng sản phẩm” không đồng nghĩa creator không có thu nhập cần xem xét.

Một điểm cần sửa trong nhiều danh sách kiểm tra cũ là cách gọi chứng từ. Sau cải cách Ease of Paying Taxes và các hướng dẫn năm 2024, invoice trở thành chứng từ chính cho giao dịch hàng hóa và dịch vụ. Không nên rút gọn thành “creator phải xuất hóa đơn thuế giấy”. Creator có thể dùng chứng từ in thủ công, dạng tờ rời, máy tính hoặc điện tử tùy cách đăng ký và hệ thống được BIR chấp thuận. Việc cần kiểm tra là invoice có hợp lệ với hồ sơ đăng ký của creator hay không.

Khi doanh nghiệp Philippines khấu trừ 5% hoặc 10%, creator cần nhận BIR Form 2307 để ghi nhận khoản thuế đã bị giữ lại. RR 14-2018 của BIR gắn mức 5% với cá nhân có gross income năm hiện tại không quá PHP 3 triệu, còn mức 10% áp khi vượt ngưỡng hoặc đã đăng ký VAT. Con số 8% đôi khi được nhắc cùng creator Philippines là một cơ chế tính thuế dành cho người tự kinh doanh đủ điều kiện, không phải mức giữ lại trên từng booking.

PayPal chuyển được tiền, nhưng không hoàn tất hồ sơ

PayPal hữu ích khi khách hàng và creator ở hai hệ thống ngân hàng khác nhau. Tuy nhiên, gọi PayPal là “an toàn” hay “không an toàn” đều quá đơn giản. Điều khoản PayPal có hiệu lực từ tháng 6/2024 cho phép áp dụng hold, limitation, reserve, reversal và chargeback trong những tình huống được nêu. Tiền hiển thị trong tài khoản chưa chắc đã là tiền có thể rút ngay.

Rủi ro thường nghiêng về creator khi họ đã sản xuất hoặc đăng toàn bộ nội dung trước khi khoản tiền có thể rút, trong khi tài khoản nhận tiền không khớp tên hợp đồng hoặc giao dịch không có mô tả rõ ràng. Phí giao dịch và chênh lệch tỷ giá cũng có thể làm số thực nhận thấp hơn số đã chốt.

Chúng tôi thường tách PayPal thành hai câu hỏi:

  1. Tiền đã đi qua chưa? Kiểm tra trạng thái giao dịch, loại tiền, phí, tên tài khoản và khả năng rút.
  2. Khoản tiền có đứng được trong hồ sơ không? Kiểm tra hợp đồng, invoice, mã chiến dịch, đơn vị trả tiền và bằng chứng giao việc.

PayPal nói rõ mình là nhà cung cấp dịch vụ thanh toán, không phải bên quyết định người dùng có nghĩa vụ thuế hay không. Vì vậy, creator không nên dùng ảnh chụp màn hình “payment sent” thay cho hợp đồng hoặc invoice. Với booking mới và khách hàng chưa có lịch sử, lịch thanh toán theo mốc—ví dụ một phần sau khi ký, phần còn lại sau khi duyệt hoặc đăng—thường hợp lý hơn việc để creator tài trợ toàn bộ chi phí sản xuất cho khách hàng.

Kiểm tra sản phẩm trước khi creator nhận brief

Thuế chỉ là một phần của rủi ro địa phương. Trước khi creator nhận hàng và bắt đầu quay, bên tổ chức campaign nên trả lời bằng văn bản:

  • Sản phẩm đã được phép bán hoặc phân phối tại thị trường chưa?
  • Ngành hàng có cần giấy phép, đăng ký, cảnh báo hoặc giới hạn độ tuổi không?
  • Thông tin quảng cáo nào đã được pháp chế hoặc đơn vị sở hữu sản phẩm duyệt? Creator có được tự diễn giải không?
  • Nội dung cần thể hiện việc được tài trợ hoặc quan hệ thương mại theo cách nào?
  • Hàng mẫu được nhập, hoàn trả hoặc xử lý sau chiến dịch ra sao?
  • Ai tiếp nhận khiếu nại, sự cố sản phẩm hoặc yêu cầu gỡ nội dung?
  • Sản phẩm tặng creator có được ghi giá trị trong hợp đồng và hồ sơ thu nhập không?

Creator không nên trở thành người tự xác nhận tính hợp pháp của một sản phẩm chỉ vì họ là người địa phương. Khách hàng phải cung cấp hồ sơ và thông tin quảng cáo đã duyệt; agency hoặc đơn vị vận hành tại thị trường kiểm tra cách áp dụng; creator tuân thủ nội dung đã được xác nhận. Với ngành hàng nhạy cảm, cần có tư vấn pháp lý tại nước sở tại trước khi đăng.

IMVN từng làm việc với một khách hàng nội địa Việt Nam trong một dự án có creator tại Thái Lan. Ngay từ đầu, khách hàng đã cung cấp giấy kiểm định và hồ sơ FDA mà doanh nghiệp đang có. Tuy nhiên, để creator quảng bá sản phẩm tại Thái Lan, dự án vẫn cần hồ sơ được cơ quan quản lý Thái Lan chấp thuận; giấy tờ có tại Việt Nam hoặc từ một thị trường khác không tự động thay thế yêu cầu này.

Quá trình chuẩn bị và nộp hồ sơ tại Thái Lan kéo dài gần sáu tháng. Cuối cùng, cơ quan sở tại từ chối cấp phép với lý do sản phẩm không đạt tiêu chuẩn áp dụng tại Thái Lan. Điều đáng lưu ý là vấn đề không xuất phát từ creator hay nội dung họ chuẩn bị. Điểm dừng nằm ở chính sản phẩm, nhưng nếu campaign đã được booking và đăng trước khi có kết quả, creator địa phương sẽ là người xuất hiện công khai cùng một sản phẩm chưa được chấp thuận.

Kinh nghiệm này khiến IMVN luôn tách hai câu hỏi: khách hàng đang có giấy tờ gì, và giấy tờ đó có giá trị tại đúng quốc gia triển khai hay không. Chỉ câu hỏi thứ hai mới giúp bảo vệ creator và quyết định campaign có thể tiếp tục.

Bộ hồ sơ trước, trong và sau thanh toán

Một quy trình gọn không cần quá nhiều biểu mẫu, nhưng phải tạo được chuỗi chứng minh từ hợp đồng đến bài đăng.

Thời điểm Việc cần chốt Hồ sơ tối thiểu
Trước khi ký Tư cách người nhận, mã số thuế, nơi cư trú, khả năng xuất invoice, tài khoản nhận tiền, phí trước thuế/thực nhận, loại nội dung, sản phẩm và thông tin quảng cáo Hồ sơ người nhận tiền, báo giá, phạm vi công việc, bản nháp hợp đồng, tài liệu sản phẩm
Trước khi chuyển tiền Invoice hoặc đề nghị thanh toán khớp hợp đồng; tỷ lệ khấu trừ; loại tiền; nguồn tỷ giá; phí ngân hàng/PayPal; tên chủ tài khoản Bảng tính phí–khấu trừ–thực nhận, phê duyệt thanh toán, invoice hoặc mã tham chiếu
Sau khi chuyển Tiền đã nhận/rút được; chứng từ khấu trừ; nội dung đã giao và đăng đúng cam kết Chứng từ ngân hàng/PayPal, BIR Form 2307/Bukti Potong/withholding certificate khi áp dụng, đường dẫn và ảnh chụp bài đăng, biên bản đối soát

Đường thanh toán và trách nhiệm thuế cũng cần xuất hiện trong hợp đồng, không chỉ trong email của bộ phận tài chính. Có thể dùng checklist các hạng mục quan trọng trong hợp đồng với influencer làm bước rà soát trước khi ký.

IMVN chuẩn hóa hồ sơ và quy trình tại từng thị trường

IMVN có doanh nghiệp trong cùng hệ sinh thái tại Việt Nam, Thái Lan, Philippines và Indonesia. Tùy dự án, khách hàng có thể ký tại chính thị trường triển khai hoặc ký qua một quốc gia đầu mối. Sau đó, IMVN chuẩn hóa quy trình tại từng địa phương: hồ sơ sản phẩm, hợp đồng, người nhận tiền, thanh toán, chứng từ thuế và đối soát. Cách này giúp giảm số hợp đồng phía khách hàng phải quản lý, đồng thời giữ được hồ sơ phù hợp cho creator tại nước sở tại.

Với Hàn Quốc hoặc thị trường ngoài mạng lưới doanh nghiệp nêu trên, cấu trúc hợp đồng và đơn vị thực hiện phải được xác minh trước khi cam kết. IMVN không mặc định mình có pháp nhân tại mọi quốc gia.

Trước khi chốt booking, IMVN có thể rà soát bốn lớp cùng lúc: tính hợp lệ của sản phẩm, người nhận tiền, quy trình thanh toán và bộ chứng từ phải quay lại cho creator. Nếu sản phẩm hoặc thông tin quảng cáo chưa đủ hồ sơ tại thị trường, đó cũng phải là một điểm dừng của campaign—không phải vấn đề để creator tự xử lý sau khi bài đã lên.

Nguồn tham khảo

Muốn triển khai một chiến dịch KOL tương tự?

Chia sẻ thị trường, ngành hàng và mục tiêu. Đội IMVN phản hồi với gợi ý thực tế cho bước tiếp theo.

Nhận tư vấn chiến dịch →
Nhật Hoài
Nhật Hoài

CEO – Chief Entertainment Officer

Tham gia 11/2023103 bài viết đã xuất bản

Nghiêm túc với tăng trưởng, còn bản thân thì… tùy hôm. 😏